Trung bình là gì và có mấy loại?
Trung bình là thước đo xu hướng trung tâm đại diện cho giá trị điển hình của tập dữ liệu. Trong thống kê có ba thước đo chính: trung bình cộng, trung vị và yếu vị.
Các loại trung bình
Trung bình cộng
Phổ biến nhất. Tổng giá trị chia cho số lượng. Nhạy cảm với giá trị ngoại lai.
Trung vị
Giá trị giữa của dữ liệu đã sắp xếp. Kháng giá trị ngoại lai.
Yếu vị
Giá trị xuất hiện nhiều nhất. Có thể nhiều hoặc không có.
Trung bình có trọng số
Khi giá trị có trọng số khác nhau. Công thức: Σ(wᵢ×xᵢ)/Σwᵢ.
Trung bình trong thực tế
Giáo dục
Giáo viên dùng trung bình và trung vị điểm để đánh giá năng lực.
Kinh doanh
Doanh nghiệp theo dõi doanh thu trung bình, giá trị khách hàng và doanh thu/người dùng.
Khoa học
Phân tích dữ liệu thí nghiệm cần trung bình.
Sức khỏe
Nhiệt độ, huyết áp, mạch trung bình — chuyên gia y tế dựa vào trung bình.
Thể thao
Trung bình bàn thắng, tốc độ, điểm — thống kê thể thao dùng trung bình rộng rãi.
Bất động sản
Trung vị tốt hơn cho giá nhà vì bất động sản đắt làm lệch trung bình.
Trung bình vs trung vị — khi nào dùng cái nào
Dùng trung bình khi
Dữ liệu phân phối chuẩn, không có giá trị ngoại lai đáng kể.
Dùng trung vị khi
Có giá trị ngoại lai (như dữ liệu thu nhập), phân phối lệch.
Dùng yếu vị khi
Muốn giá trị phổ biến nhất. Lý tưởng cho dữ liệu phân loại.